Skip to content

Vrijstelling van werkzaamheden

Vrijgesteld van werk betekent dat je tijdelijk of tot je einddatum niet meer hoeft te werken, maar wel salaris blijft ontvangen en officieel in dienst blijft. Ben je zojuist vrijgesteld van werk en naar huis gestuurd om over een vaststellings­overeenkomst na te denken? Werkgevers kiezen deze tactiek geregeld in aanloop naar een ontslag. Mag je zomaar vrijstelling van werkzaamheden krijgen en kun je daar bezwaar tegen maken?

Als je vrijgesteld wordt van het verrichten van werkzaamheden, komt er veel op je af. Er wordt immers geëist dat je niet meer mag werken. Veel mensen voelen zich gekwetst en achten de band met hun werkgever beschadigd. Toch is het belangrijk dat je op korte termijn de juiste stappen zet. Door direct bezwaar te maken en je rechtspositie veilig te stellen, kun je rustig nadenken over wat je zelf wil: hier blijven werken of ontslagen worden rekening houdend met jouw voorwaarden.

Mag ik vrijgesteld worden van werk?

Of je vrijstelling van werkzaamheden mag krijgen, ligt aan de situatie. Het is een middel met aanzienlijke impact en vaak niet makkelijk terug te draaien. Nederlandse kantonrechters stellen zich op het standpunt dat werknemers het recht hebben om te werken. Als je werkgever ervoor kiest om je vrij te stellen van werk, zal er geen alternatieve mogelijkheid voor de hand mogen liggen.

Een vrijstelling van werk komt zelden zomaar uit de lucht vallen. Meestal heeft er een heftig incident plaatsgevonden of is je werkgever van mening dat jij je onacceptabel hebt gedragen. Het kan ook zijn dat je werk vervalt en er geen passend alternatief mogelijk is. Er zal in ieder geval een zwaarwichtige reden moeten zijn. Het gevolg is dat je, in ieder geval tijdelijk, niet meer welkom bent op de werkvloer.

Om te bepalen of de getroffen maatregel wettelijk gezien is toegestaan, zal er gekeken moeten worden of jij en je baas zich als 'goed werknemer' respectievelijk 'goed werkgever' hebben gedragen (artikel 7:611 BW). Als een kantonrechter zich daarover buigt, zal deze naar alle omstandigheden kijken. Daartoe zal ook naar het verleden worden gekeken, zoals naar de duur van je dienstverband, je functioneren, gespreksverslagen van functioneringsgesprekken en de zwaarwichtige reden die je werkgever aanvoert.

Hoe werkt vrijstelling van werkzaamheden bij ontslag?

In een ontslagsituatie ligt dat anders. Als jullie verstandhouding dusdanig is dat je op goede voet uit elkaar probeert te gaan, kan het opstellen van een vaststellings­overeenkomst soelaas bieden. Door je vrij te stellen van werk, hoef je geen werkzaamheden meer te verrichten, maar behoud je wel het recht op salaris tot aan je daadwerkelijke ontslagdatum (de einddatum van je dienstverband). Het biedt je feitelijk de 'kans' om op zoek te gaan naar een andere baan, terwijl je nog gewoon je loon ontvangt. Indien je een (conceptuele) vaststellings­overeenkomst wordt aangeboden, is vrijstelling van werk best gangbaar.

Wat zijn de vereisten voor vrijstelling van werk?

Eén of meerdere van onderstaande reden dienen van toepassing te zijn om je van werk vrij te stellen:

  • Er is sprake van een verstoorde arbeidsverhouding of je hebt je ernstig misdragen;
  • Een laatste schriftelijke waarschuwing (of inzet van een minder zwaar middel) waren niet meer mogelijk.
  • Er wordt onderzoek verricht naar het bepalen van een strafmaatregel of de beslissing je te ontslaan, veroorzaakt door je eigen misdraging;
  • Bepaalde werkzaamheden binnen je organisatie worden gestopt, in verband met een veranderend bedrijf, afnemende marktomstandigheden, onvoldoende functioneren of gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid.
✉️  Maak bezwaar met onze voorbeeldbrief
  1. Ontvang onze protestbrief en maak zelf bezwaar.
  2. Check je vaststellings­overeenkomst op onze punten.
  3. Verbeter de voorwaarden van je ontslag.
     

Wat zijn de verschillen tussen schorsing, non-actief en vrijstelling van werk?

In de praktijk worden de begrippen schorsing, op non-actiefstelling en vrijstelling van werk door elkaar heen gebruikt. In de wet wordt ook geen definitie gegeven voor deze termen. Toch is er wel degelijk een onderscheid te maken.

In veel CAO's is overigens een bepaling opgenomen over de schorsing of non-actiefstelling. Daarin staat dan welke formele vereisten er aanwezig dienen te zijn voor het treffen van één van de maatregelen.

Wat is een schorsing?

  • Disciplinaire maatregel (om te straffen);
  • Bij (vermoedelijk) verwijtbaar handelen;
  • Door werkgever opgelegd.

Wat is op non-actief stelling?

  • Ordemaatregel (om te handhaven);
  • Bij vermoedelijk verwijtbaar handelen;
  • Bij o.a. reorganisatie;
  • Door werkgever opgelegd.

Wat is vrijstellen van werk?

  • Ordemaatregel (om te handhaven);
  • Bij o.a. reorganisatie of boventalligheid;
  • Meestal in overleg.

Gratis juridisch advies

Vrijstelling van werk is een zwaar middel en vaak een voorbode voor ontslag. Onze arbeidsjuristen kunnen er vrijwel altijd voor zorgen dat je afscheid neemt onder gunstige voorwaarden. Ons advies is gratis.

Krijg je salaris bij vrijstelling van werk?

In de wet staat dat als je geen arbeid verricht, je ook geen aanspraak kunt maken op loon (artikel 7:621 BW). Bij vrijstelling van werkzaamheden ligt dat echter anders.

Als je vrijgesteld wordt van werk, gebeurt dat vaak in onderling overleg. Maar feit is dat je er natuurlijk niet op zit te wachten. Gelukkig is het zo dat de Hoge Raad heeft bepaald dat vrijstelling, schorsing en op non-actiefstelling het gevolg zijn van een beslissing door je werkgever. Aangezien deze zich niet eenzijdig aan je arbeidscontract mag onttrekken, behoud je dus gewoon recht op je loon. Het maakt niet uit of je werkgever een goede reden had tot je vrijstelling of dat deze maatregel aan jezelf te wijten is.

Het is vrij gebruikelijk dat er bij een langdurige vrijstelling van werk in een vaststellings­overeenkomst opgenomen wordt dat je recht op vakantiedagen vervallen. Je maakt daar bij de eindafrekening dan geen aanspraak meer op. Als je lange tijd niet hoeft te werken en toch betaald krijgt, is dat ook een redelijke afspraak.

Van vrijstelling naar ontslag

Soms geldt de vrijstelling van werk tijdelijk en bestaat daarna de mogelijkheid om je werk weer op te pakken. Dat ligt aan de ernst van de situatie en jullie bereidheid om samen verder te gaan.

We zien vaak dat vrijstelling van werk wordt afgesproken terwijl er een vaststellings­overeenkomst (VSO) wordt aangeboden. Met zo'n beëindigingsvoorstel kun je onderhandelen over de voorwaarden van je ontslag en kun je uit elkaar via ontslag met wederzijds goedvinden. Als jullie het samen niet eens worden over de ontslagvoorwaarden of als de arbeidsrelatie dusdanig verstoord is dat contact niet meer mogelijk is, blijft ontslag via de kantonrechter over.

Ontslag op staande voet

Zoals hierboven al beschreven wordt een vrijstelling van werkzaamheden vaak in overleg afgesproken en niet ingezet bij hele serieuze arbeidsconflicten. Als je werkgever een zeer ernstige misdraging heeft geconstateerd, ligt een schorsing of op non-actiefstelling meer voor de hand. Er kan gedurende die tijd onderzocht worden of er voldoende grond is om over te gaan tot ontslag op staande voet.

Wat te doen als je vrijgesteld wordt?

Indien je vrijgesteld wordt van werkzaamheden, raden we je aan om onze instructies te volgen. Laat je e-mailadres achter, dan sturen we je een brief waarmee je zelf bezwaar kunt maken. Daarnaast ontvang je onze tips waarmee je het maximale uit je ontslagvoorstel haalt.

1. Stuur een protestbrief

Ongeacht of je vrijstelling van werkzaamheden in overleg heeft plaatsgevonden: het is het belangrijk dat je je werkgever schriftelijk kenbaar maakt dat je het er niet mee eens bent en daarom ook geen bedrijfsmiddelen inlevert. Geef in je e-mail of brief ook aan dat je beschikbaar blijft voor je werk en verwacht dat je salaris wordt doorbetaald. We hebben we een voorbeeldbrief opgesteld (Word / .docx), waarmee je protest kunt aantekenen tegen je vrijstelling van werk. Als je je hierboven inschrijft, dan ontvang je deze automatisch.

2. Teken de vaststellings­overeenkomst niet

Veel werkgevers overvallen hun personeel met een ontslagvoorstel. Dat ontvang je dan in de vorm van een vaststellings­overeenkomst of beëindigingsovereenkomst. We horen vaak dat werknemer verzocht worden om hun werkplek te verlaten en die vaststellings­overeenkomst binnen enkele dagen ondertekend te retourneren. Doe geen toezeggingen en onderteken niets, totdat wij je juridisch advies hebben kunnen geven.

3. Ga op zoek naar een nieuwe baan

De periode waarin je vrijstelling geldt, kun je gebruiken om een andere baan te zoeken. Deze periode van relatieve rust kan helpen om het ontslag een plek te geven en je energie te focussen op iets nieuws. Houd er wel rekening mee dat het niet altijd mogelijk is om tijdens de periode waarin je vrijgesteld bent van werk, bij een ander bedrijf in dienst te treden. Soms geldt er een nevenwerkzaamhedenbeding dat dit verbiedt. Het is verstandig om daar in je vaststellings­overeenkomst afspraken over te maken.

4. Laat je adviseren over je rechten

Wanneer je te maken krijgt met vrijstelling van werk, raden wij je aan om snel zekerheid te krijgen over je rechtspositie. Wellicht heeft je werkgever helemaal geen goede reden en kan het tij gekeerd worden. Het komt zelfs voor dat een werkgever zijn boekje te buiten is gegaan, waardoor er naast een transitievergoeding ook een flinke billijke vergoeding kon worden geëist. Soms zijn we zelfs in staat om een ontslag op staande voet om te buigen naar ontslag met wederzijds goedvinden, zodat je het recht op een WW-uitkering behoudt en een positief getuigschrift ontvangt. Onze ervaren ontslagjuristen kunnen in enkele minuten beoordelen wat je kansen zijn en zullen je na je verhaal kosteloos adviseren.

Vragen bij vrijstelling van werk

Een deel van de werknemers die we bijstaan is geschorst of vrijgesteld van werk. De vragen die ons het meest gesteld worden, hebben we voorzien van antwoorden.